MakarovSuites
Polski
EnglishDeutschРусскийУкраїнськаFrançaisEspañolItalianoPolski
Kontakt i licencje

Earth

Erozja kanionu

Podnoś płaskowyż 100 km o dziesiątą milimetra na rok i pozwól rzece go przeciąć: wcinanie dz/dt = K A^0.5 S rośnie z powierzchnią zlewni, którą prawo Hacka gromadzi w dół rzeki, tak że profil po trzydziestu milionach lat trafia w postać zamkniętą S = U / (K A^0.5), stromy przy wododziale i łagodny przy ujściu, z kanionem szerokim na tuzin kilometrów przy ścianach 35 stopni. Podwój wypiętrzanie, a załom wspina się w górę rzeki z celerytą K A^0.5, dokładnie tam, gdzie stawia go kwadratura czasu przejścia; włóż twardą ławicę w stos, a wodospad zawisa tam, gdzie rzeka ją spotyka. Objętość zerodowana równa się dodanemu wypiętrzeniu minus wzrost profilu z dokładnością do zaokrąglenia.

Erozja kanionu — Obraz z aplikacji
Obraz z aplikacji

Co się dzieje

Profil rzeki z 200 węzłów po pół kilometra na wypiętrzanym płaskowyżu: powierzchnia zlewni rośnie w dół rzeki według prawa Hacka A = 10 + 2x^1.8 km², wcinanie idzie za mocą strumienia dz/dt = U − K·A^0.5·S ze spadkiem w górę rzeki i stałą bazą erozyjną przy ujściu, a opcjonalna twarda ławica między dwiema wysokościami, gdzie K jest piątą częścią. Profil ustalony to postać zamknięta S = U/(K·A^0.5), zmiana wypiętrzania wysyła załom w górę rzeki z celerytą K·A^0.5, której czas przejścia jest kwadraturą 1/(K·A^0.5), szerokość kanionu wynika z głębokości i kąta ścian, a objętość zerodowana równa się dodanemu wypiętrzeniu minus wzrost profilu. Sekunda doświadczenia to milion lat.

Co wypróbować

Patrz, jak profil zbiega do postaci ustalonej, i odczytaj spadek względem U/(K A^0.5); podwój wypiętrzanie i śledź załom w górę rzeki; włącz twardą ławicę i znajdź wodospad.

Model i jego ograniczenia

Moc strumienia ograniczona odrywaniem z m = 0,5, n = 1, zadane prawo powierzchni, płaskowyż erodowany tylko przez rzekę, stała baza erozyjna. Prędkości są te tego modelu profilu.

Równania modułu
Równania
∂z/∂t = U − K·A^m·S,  A(x) = A_0 + c·x^h,  S = (z_i − z_(i+1))/Δx
S_steady = U/(K·A^m)
c_knick = K·A^m,  t = ∫dx/(K·A^m)
W = 2·(z_plateau − z)/tan θ,  V_eroded = U·t·L − Σ(z − z_0)·Δx

Inne eksperymenty

Wróć do katalogu
Naporowa warstwa wodonośna — Obraz z aplikacji

Earth

Naporowa warstwa wodonośna

Wywierć studnię w piaskowcu zasilanym ze wzgórz oddalonych o dwadzieścia kilometrów i zobacz w niej napór: zamknij studnię, a manometr pokazuje rho g razy wysokość zwierciadła nad głowicą; otwórz, a płynie sama, póki zwierciadło stoi nad głowicą – postaw głowicę wyżej niż wzgórza, a nie popłynie. Pompuj, a lej depresji rozszerza się dokładnie tak, jak mówi funkcja studni Theisa; przepuść wodę przez glinę powyżej, a depresja ustala się w stanie ustalonym Hantusha z niemal całą wodą przez glinę. Pompuj mocno, potem znów pozwól studni płynąć: słabiej, bo warstwa się jeszcze nie odnowiła – woda wciąż tam jest. Retencja, przesiąkanie, dopływ ze wzgórz i studnia bilansują się z dokładnością do zaokrąglenia.

Woda drąży jaskinie — Obraz z aplikacji

Earth

Woda drąży jaskinie

Pozwól strumieniowi wsiąkać we wzgórze wapienne przez pięć szczelin cienkich jak włos i patrz, jak mija trzydzieści tysięcy lat: woda rozpuszcza ściany szybko przy wejściu, a dzięki powolnej kinetyce czwartego rzędu blisko nasycenia trochę aż do źródła. Daj jednej szczelinie podwójną szerokość, a przejmie dwie trzecie przepływu, poszerza się szybciej i przebija w dziewięć tysięcy lat, aż strumień nie utrzyma pełnego stawu; zostaw je równe, a żadna się nie przebije. Podaj wodę w połowie nasyconą, a jaskinie rosną o połowę wolniej, nasyconą – wcale. Skała utracona przez ściany to wapń, który unosi źródło.